Bebeklere hangi balık verilir
24 tür, dört resmî kaynağın cıva değerlendirmesi. Kaynakların ayrıştığı yerleri de saklamadan gösteriyoruz.
Neden tek bir liste yok
Dört resmî kaynak dört farklı soruya cevap veriyor. Sağlık Bakanlığı'nın TÜBER rehberi gebelik ve emzirme döneminde tercih edilecek ve edilmeyecek balıkları sayıyor. Türk Gıda Kodeksi satılan balıkta bulunabilecek en fazla cıvayı belirliyor. Fransa'nın ANSES'i ve ABD'nin FDA'sı gebe, emziren ve küçük çocuklar için tüketim tavsiyesi veriyor.
Bu kaynaklar bazı türlerde birbirini tutmuyor. TÜBER palamutu, ton balığını ve levreği tercih edilecekler arasında sayıyor; Gıda Kodeksi palamut ve ton için üst sınırı iki kat yüksek tutuyor, ANSES de üçü için sınırlamayı öneriyor. Biz bunları birleştirip tek hüküm yazmıyoruz, her kaynağın ne dediğini veriyoruz.
Tabloyu nasıl okumalı
Gıda Kodeksi sütunundaki sayı yasal üst sınırdır, ölçülmüş değer değildir. Genel sınır kilogramda 0,50 miligram. Yönetmelik bazı türlere 0,30 gibi daha düşük, bazılarına 1,0 gibi daha yüksek sınır uyguluyor.
FDA'nın "iyi seçim" grubu gebelikte haftada bir porsiyonla sınırlı. Çocuklar için FDA haftada iki porsiyonun "en iyi seçim" grubundan olmasını öneriyor. Palamut ve orkinos gibi bazı türler FDA listesinde yok.
Kaynaklar düşük cıvalı sayıyor 12 tür
| Tür | TÜBER | Gıda Kodeksi | ANSES | FDA/EPA |
|---|---|---|---|---|
| Hamsi | TÜBERTercih edilmeli | Gıda KodeksiDüşük sınır, 0,30 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAEn iyi seçim |
| İstavrit | TÜBERTercih edilmeli | Gıda KodeksiGenel sınır, 0,50 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAListede yok |
| Mezgit | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiDüşük sınır, 0,30 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAListede yok |
| Sardalya | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiDüşük sınır, 0,30 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAEn iyi seçim |
| Uskumru | TÜBERTercih edilmeli | Gıda KodeksiDüşük sınır, 0,30 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAEn iyi seçim |
| Kefal | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiGenel sınır, 0,50 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAEn iyi seçim |
| Somon | TÜBERTercih edilmeli | Gıda KodeksiDüşük sınır, 0,30 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAEn iyi seçim |
| Alabalık | TÜBERTercih edilmeli | Gıda KodeksiDüşük sınır, 0,30 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAEn iyi seçim |
| Dil balığı | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiDüşük sınır, 0,30 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAListede yok |
| Karides | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiGenel sınır, 0,50 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAEn iyi seçim |
| Kalamar | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiDüşük sınır, 0,30 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAEn iyi seçim |
| Ahtapot | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiDüşük sınır, 0,30 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAListede yok |
Kaynaklar temkin öneriyor 8 tür
| Tür | TÜBER | Gıda Kodeksi | ANSES | FDA/EPA |
|---|---|---|---|---|
| Lüfer | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiGenel sınır, 0,50 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAİyi seçim, haftada 1 |
| Kalkan | TÜBERTercih edilmemeli | Gıda KodeksiGenel sınır, 0,50 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAListede yok |
| Barbunya | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiYüksek sınır, 1,0 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAListede yok |
| Tekir | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiYüksek sınır, 1,0 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAListede yok |
| Çipura | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiGenel sınır, 0,50 | ANSESSınırlayın | FDA/EPAListede yok |
| Mercan | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiYüksek sınır, 1,0 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAListede yok |
| Lahos | TÜBERAdı geçmiyor | Gıda KodeksiGenel sınır, 0,50 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAİyi seçim, haftada 1 |
| Midye | TÜBERTercih edilmemeli | Gıda KodeksiGenel sınır, 0,50 | ANSESAyrıca anılmıyor | FDA/EPAListede yok |
Kaynaklar ayrışıyor 3 tür
| Tür | TÜBER | Gıda Kodeksi | ANSES | FDA/EPA |
|---|---|---|---|---|
| Palamut | TÜBERTercih edilmeli | Gıda KodeksiYüksek sınır, 1,0 | ANSESSınırlayın | FDA/EPAListede yok |
| Levrek | TÜBERTercih edilmeli | Gıda KodeksiGenel sınır, 0,50 | ANSESSınırlayın | FDA/EPAListede yok |
| Orkinos | TÜBERTercih edilmeli | Gıda KodeksiYüksek sınır, 1,0 | ANSESSınırlayın | FDA/EPAListede yok |
Kaynaklar kaçınmayı öneriyor 1 tür
| Tür | TÜBER | Gıda Kodeksi | ANSES | FDA/EPA |
|---|---|---|---|---|
| Kılıç | TÜBERTercih edilmemeli | Gıda KodeksiYüksek sınır, 1,0 | ANSESKaçının | FDA/EPAKaçının |
Gıda Kodeksi sütunu yasal cıva üst sınırıdır (mg/kg), ölçülmüş değer değildir. TÜBER görüşü gebelik ve emzirme dönemi içindir. Bu tablo genel bilgidir, tıbbi tavsiye değildir; bebeğiniz ve gebelik için doktorunuza danışın.
Kaynaklar
- Sağlık Bakanlığı, Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022
- Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği, Ek-1 madde 3.3 (Resmî Gazete, 05.11.2023)
- ANSES (Fransa Gıda Güvenliği Ajansı), balık tüketimi ve metilcıva
- ABD FDA ve EPA, Advice about Eating Fish (Ekim 2021)
Son güncelleme: 01.10.2026. Bu sayfa genel bilgidir, tıbbi tavsiye değildir.
Sık sorulanlar
Bebeklere palamut verilir mi?
Kaynaklar ayrışıyor. Sağlık Bakanlığı'nın TÜBER rehberi palamut türünü gebelik ve emzirme döneminde tercih edilecek balıklar arasında sayıyor. Türk Gıda Kodeksi bu tür için cıva üst sınırını genel sınırın iki katı (1,0 mg/kg) tutuyor. Fransa'nın gıda güvenliği ajansı ANSES gebe, emziren ve 3 yaş altı çocuklar için bu türün sınırlanmasını öneriyor. TÜBER'e göre balık 6. aydan itibaren, kılçığı iyice ayıklanarak verilebilir. Bebeğinize ya da gebelikte hangi balığın ne sıklıkla uygun olduğunu doktorunuza danışın.
Bebeklere hamsi verilir mi?
Kaynaklar düşük cıvalı sayıyor. Sağlık Bakanlığı'nın TÜBER rehberi hamsi türünü gebelik ve emzirme döneminde tercih edilecek balıklar arasında sayıyor. Türk Gıda Kodeksi bu tür için daha düşük bir cıva üst sınırı (0,30 mg/kg) uyguluyor. ABD'de FDA ve EPA bu türü "en iyi seçim" listesine alıyor. TÜBER'e göre balık 6. aydan itibaren, kılçığı iyice ayıklanarak verilebilir. Bebeğinize ya da gebelikte hangi balığın ne sıklıkla uygun olduğunu doktorunuza danışın.
Bebeklere levrek verilir mi?
Kaynaklar ayrışıyor. Sağlık Bakanlığı'nın TÜBER rehberi levrek türünü gebelik ve emzirme döneminde tercih edilecek balıklar arasında sayıyor. Fransa'nın gıda güvenliği ajansı ANSES gebe, emziren ve 3 yaş altı çocuklar için bu türün sınırlanmasını öneriyor. ANSES bu uyarıyı yabani avlanan avcı balıklar için yapıyor. Tezgahtaki levreğin çoğu çiftlik balığıdır. TÜBER'e göre balık 6. aydan itibaren, kılçığı iyice ayıklanarak verilebilir. Bebeğinize ya da gebelikte hangi balığın ne sıklıkla uygun olduğunu doktorunuza danışın.
Bebeklere kalkan verilir mi?
Kaynaklar temkin öneriyor. Sağlık Bakanlığı'nın TÜBER rehberi kalkan türünü gebelik ve emzirme döneminde tercih edilmemesi gerekenler arasında sayıyor. TÜBER'e göre balık 6. aydan itibaren, kılçığı iyice ayıklanarak verilebilir. Bebeğinize ya da gebelikte hangi balığın ne sıklıkla uygun olduğunu doktorunuza danışın.